Blog

Motoori Norinaga i Katharsys Arystotelesa

Motoori Norinaga i Katharsys Arystotelesa

Norinaga Motoori (1730 - 1801) stwierdził, że wiersze to „odpowiedni dobór słów”, co oznaczać ma to, że ukazują one podstawowe prawa rządzące językiem. Powodem, dla którego uznał on słowa za element najważniejszy w poezji jest zależność wierszy od emocji, które wyrażają.

Wynika to z tego, że stanowią one jednocześnie ich źródło, poprzedzają proces ich tworzenia, a jako że słowa są nośnikami afektów, stają się tutaj wartością podstawą.

Uważał on, że w przeciwieństwie do uczuć, które rodzą się samoistnie, wiersze tworzone są przez potrzebę. Jeśliby zastanowić się dokładniej nad powstawaniem tych drugich, to myślenie, że choćby najprostsza emocja może stać się podstawą dla wiersza, jest sądem błędnym, ponieważ jak twierdził Norinaga, nie jest to naturalny porządek procesu tworzenia tego rodzaju utworów. Możliwą analogią mogą być forma powstająca z rzeczy, które jej nie mają, czy równowaga rodząca się z nieładu, a nie odwrotnie. Rzecz podobnie ma się u istot żywych – w ich wysiłkach - w śpiewie gajówek czy rechocie żab także ukryte są słowa. Prawidłowość ta tyczy się wszelakich rzeczy i zjawisk - od szumu wiatru po dźwięk wody, a każdą z nich, jako że posiadają „określony wydźwięk”, można nazwać poezją. Tego rodzaju pogłębiona refleksja jest według niego bezpodstawna, ponieważ natura nie potrzebuje „słów”. Wiersze są uporządkowaniem myśli i odczuć twórcy, które przedstawione zostają w odpowiedniej formie, Nie można tym mianem określić samego wypowiedzenia swojej opinii – jest to jedynie zestawienie słów. Choć -jeśliby dobrze się zastanowić, to orientujemy się, że ludzie nie mówią tego co myślą bezrefleksyjnie – tak też mamy pewien porządek.

Norinaga był osobą przedkładającą emocje nad racjonalność, naturę ponad człowieka, ale twierdzenia, że jego Ars Poetica to sentymentalizm i naturalizm, są wielkim nieporozumieniem. Opinia Norinagi odnośnie uznania wartości wiersza samej w sobie, które głosili uczeni konfucjańscy, była negatywna. Twierdził on, że poeci znają wartość tą aż nadto, przez co żyją w oderwaniu od społeczeństwa, zachwycając się i podkreślając ją w swoim wąskim gronie, co nie zdobyło uznania Japończyka, a wręcz go zasmuciło. Droga poezji, którą wybrał zakładała uwolnienie jej od ograniczeń jednego środowiska - ludzi sztuki i skupieniu się na tym czym tak naprawdę są wiersze, czyli esencji języka. Choć słowa posiadają różne zastosowanie, to niezależnie od tego, stanowią zapis prawdziwej pierwotnej natury mowy.

Dla Norinagi wiersze były tym co pozwalała uporządkować emocje, które są materią niestabilną, niebezpieczną i niejednoznaczną, ale jeśliby się pochylić nad tą kwestią i przyjrzeć dokładniej, to otrzymamy wniosek, że w zasadzie taką funkcje -narzędzia czy też środka pomagającego poradzić sobie z nimi, pełnią słowa. Podobnie działa ciało, które próbując zwalczyć smutek, będzie wywoływało płacz, czy umysł, który będzie domagał się słów, które stanowić mają mechanizm pozwalający dać upust emocjom. Utrata samokontroli, stan, w którym targają nami silne emocje sprawi, że nie będziemy w stanie czytać wierszy, choć te pomagają się uspokoić. Norinaga pyta w tym miejscu – Czy emocje autora wiersza dadzą wytchnienie czytelnikowi? Uważa on, że bez wskazówki jaką stanowić mają słowa, - mogące poprowadzić czytelnika do miejsca, w którym odnajdzie wytchnienie, nie jest to możliwe. Płacz nie może być uznany za język, a co za tym idzie – wiersz. Zarówno słowa jak i poezja poprzez wspólną cechę – uporządkowanie, mogą wydawać się tym samym, tym bardziej, że lamet posiada zmienną melodię i można w nim wydzielić rożne dźwięki czy rytm– stanowiące podwaliny języka, to są jednocześnie wartościami podstawowymi poezji. Biorąc pod uwagę te zaszłości, znaczenie często używanego przez Norinagę słowa „onozukara” (jap. samodzielnie/ samo przez się) staje się jasne. Należy je rozumieć jako podkreślenie prawdziwej natury uczuć przy zachowaniu równowagi pomiędzy słowami je wyrażającymi a ich porządkiem przyjętym w danej formie – wiersza czy wypowiedzi, ponieważ w zależności od niej, można uzyskać efekt „oczyszczenia” np. z negatywnych emocji. Występujące tutaj opisy podstaw poezji wykazują tutaj wiele podobieństw do „katharsis” Arystotelesa opisanej w jego Poetyce.

Kotonoha

Kontakt

tel. +48 881 425 303
E-mail: kotonoha@kotonoha.pl

Miejsce prowadzenia zajęć:
ul. Jasna 1, 00-013 Warszawa 

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce.